Kolor ubrania nie znika wyłącznie dlatego, że materiał jest niskiej jakości. Na tempo blaknięcia wpływają temperatura wody, detergent, długość programu, tarcie w bębnie, sposób suszenia oraz częstotliwość prania. Szczególnie szybko zmiany widać na czerni, granacie, czerwieni i intensywnie barwionej bawełnie, informuje texasclub.pl.
Podstawowa odpowiedź na pytanie, jak chronić kolory przed blaknięciem, sprowadza się do ograniczenia trzech czynników: wysokiej temperatury, agresywnej chemii i niepotrzebnego tarcia. Nie oznacza to jednak prania wszystkiego w identycznym programie. Metka konkretnej rzeczy pozostaje nadrzędnym źródłem informacji o dopuszczalnej pielęgnacji.
Dlaczego ubrania tracą kolor podczas prania
Barwnik może być związany z włóknem w różnym stopniu. Część pigmentu jest tracona już podczas pierwszych cykli, zwłaszcza w nowych, mocno barwionych tkaninach. Kolejne prania stopniowo powodują mechaniczne ścieranie powierzchni włókien, a ciepło i środki piorące mogą zwiększać migrację barwnika do wody.
Znaczenie ma również sposób użytkowania pralki. Mocno wypełniony bęben zwiększa kontakt tkanin ze sobą, natomiast bardzo długi lub intensywny program podnosi liczbę ruchów mechanicznych działających na powierzchnię materiału.
Blaknięcie najczęściej nie jest skutkiem jednego błędu, lecz powtarzania drobnych błędów podczas kilkudziesięciu kolejnych prań.
System oznaczeń GINETEX zgodny z ISO 3758:2023 określa między innymi maksymalną temperaturę prania oraz poziom intensywności cyklu. Liczba umieszczona w symbolu prania oznacza temperaturę maksymalną, a nie obowiązkową.
“The numbers in the wash tub specify the maximum washing temperatures […] which must not be exceeded.”
GINETEX
W praktyce rzecz oznaczona symbolem 40°C może być często prana w 30°C, jeżeli rodzaj zabrudzenia i materiał na to pozwalają.
9 zasad prania, które pomagają zachować intensywność barw
Dobrze zaplanowane pranie kolorowych ubrań nie wymaga skomplikowanych dodatków. Największe znaczenie mają powtarzalne nawyki.
- Sprawdzać metkę przed pierwszym praniem i nie przekraczać wskazanej temperatury.
- Ciemne i intensywnie barwione rzeczy prać w chłodnej lub letniej wodzie, jeśli pozwala na to metka.
- Przed włożeniem do bębna odwracać ubrania na lewą stronę.
- Oddzielać biel, jasne kolory, ciemne tkaniny oraz nowe rzeczy mogące oddawać barwnik.
- Dobierać detergent przeznaczony do kolorów zamiast środka do białych tkanin.
- Nie przekraczać dawki detergentu podanej przez producenta.
- Wybierać możliwie krótki i łagodny program odpowiedni do stopnia zabrudzenia.
- Ograniczać suszenie w wysokiej temperaturze.
- Prać ubranie wtedy, gdy rzeczywiście tego wymaga, zamiast automatycznie po każdym krótkim założeniu.
Nie wszystkie zasady są jednakowo ważne dla każdego materiału. Delikatna wiskoza wymaga innego traktowania niż bawełniana bluza, a odzież techniczna może mieć własne ograniczenia dotyczące detergentu, wirowania i suszenia.
Temperatura prania ma większe znaczenie, niż sugeruje ustawienie pralki
Optymalna temperatura prania kolorów zależy od tkaniny, zabrudzenia oraz oznaczeń producenta. Dla wielu codziennych kolorowych ubrań 30°C jest rozsądnym punktem wyjścia, jeśli metka dopuszcza taką temperaturę.
Wysoka temperatura może zwiększać wypłukiwanie niektórych barwników i przyspieszać zmianę wyglądu powierzchni tkaniny. Oficjalny poradnik Levi’s dotyczący denimu zaleca zimną wodę między innymi właśnie w celu ograniczenia kurczenia i blaknięcia. Producent sugeruje również delikatny cykl oraz łagodny detergent dla ciemniejszych odcieni.
“Use cold water to prevent shrinking and fading.”
Levi’s
| Sposób prania | Wpływ na kolor | Kiedy stosować |
|---|---|---|
| 20–30°C | niski poziom obciążenia termicznego | większość lekko zabrudzonych kolorowych rzeczy, jeśli metka pozwala |
| 40°C | większe działanie temperatury | mocniejsze zabrudzenia i tkaniny dopuszczające taki program |
| intensywny długi cykl | więcej tarcia mechanicznego | tylko gdy zabrudzenie tego wymaga |
| program delikatny | mniej ruchów i tarcia | cienkie, ciemne i bardziej podatne materiały |
| suszarka z wysoką temperaturą | dodatkowe obciążenie cieplne | tylko gdy producent ubrania ją dopuszcza |
Niższa temperatura nie daje prawa do ignorowania metki: ograniczenie określone przez producenta tkaniny pozostaje najważniejsze.
Detergent do kolorów i środki, które mogą przyspieszać blaknięcie
Dobry detergent do kolorowych ubrań powinien skutecznie usuwać zabrudzenia bez składników przeznaczonych przede wszystkim do rozjaśniania białych tkanin. W przypadku czerni dostępne są także preparaty projektowane specjalnie do ciemnych materiałów.
Większa ilość środka piorącego nie oznacza czystszego prania. Nadmierna dawka może utrudniać dokładne wypłukanie detergentu, a resztki pozostające na włóknach zmieniają wygląd powierzchni materiału. Dawkowanie powinno uwzględniać twardość wody, wielkość wsadu i poziom zabrudzenia.
Czego lepiej nie dodawać automatycznie
- wybielacza chlorowego do kolorowych rzeczy;
- detergentu do bieli zawierającego składniki rozjaśniające, jeśli producent nie dopuszcza takiego zastosowania;
- nadmiernej porcji proszku lub płynu;
- przypadkowych domowych mieszanek bez sprawdzenia reakcji konkretnej tkaniny;
- odplamiacza na całą powierzchnię ubrania, jeśli zabrudzenie występuje tylko punktowo.
GINETEX rozróżnia na metkach między innymi możliwość stosowania wybielaczy tlenowych, chlorowych oraz całkowity zakaz wybielania. Symbol przekreślonego trójkąta oznacza konieczność użycia detergentu bez wybielacza.
Odwracanie na lewą stronę i segregowanie naprawdę działa
Powierzchnia ubrania podczas prania ociera się o bęben, zamki, guziki i inne tkaniny. Odwrócenie koszulki, bluzy lub spodni na lewą stronę przenosi znaczną część tego kontaktu na wewnętrzną powierzchnię rzeczy. Ma to znaczenie szczególnie przy nadrukach, ciemnym denimie i jednolitych, nasyconych kolorach.
Patagonia w oficjalnych zaleceniach dotyczących pielęgnacji również wskazuje odwracanie jasnych lub ciemnych rzeczy na lewą stronę jako metodę ograniczającą blaknięcie.
“Turn bright or dark items inside out to reduce fading, including jeans.”
Patagonia
Segregacja powinna uwzględniać nie tylko jasność koloru. Nowe granatowe jeansy, czerwona bluza lub mocno barwiona bawełna mogą podczas pierwszych prań oddawać nadmiar barwnika. Levi’s zaleca pranie nowego denimu osobno, ponieważ uwolniony barwnik może przejść na jaśniejsze rzeczy.
W praktyce wsad najlepiej dzielić na:
- białe i bardzo jasne tkaniny;
- pastele i średnio nasycone kolory;
- czerń, granat i inne ciemne odcienie;
- nowe intensywnie barwione ubrania podczas pierwszych cykli.
Jak prać czarne ubrania, żeby nie szarzały
Problem jak prać czarne ubrania dotyczy nie tylko wypłukiwania pigmentu. Czerń może wyglądać na wyblakłą również przez mikrouszkodzenia włókien, osad po detergencie, kłaczki z innych materiałów albo zbyt intensywne suszenie.
Najbezpieczniejszy schemat to pranie czarnych rzeczy razem z innymi ciemnymi tkaninami, na lewej stronie, w chłodnej wodzie i na łagodnym programie. Przy mocno zabrudzonym ubraniu lepiej wcześniej potraktować plamę miejscowo niż automatycznie wydłużać cały cykl.
Najbardziej nasycone kolory zwykle korzystają na krótszym kontakcie z wodą, mniejszym tarciu i spokojniejszym suszeniu.
Szczególną ostrożność wymagają czarne jeansy. Levi’s zaleca w ich przypadku zimną wodę, delikatny program, detergent do ciemnych kolorów i suszenie na powietrzu.
Suszenie może zniszczyć efekt prawidłowego prania
Ochrona koloru nie kończy się po wypompowaniu wody z pralki. Wysoka temperatura w suszarce stanowi kolejne obciążenie dla włókien, a intensywne światło słoneczne może przyspieszać płowienie części barwników.
Jeżeli metka nie wymaga innej metody, kolorowe ubrania najlepiej suszyć w przewiewnym miejscu, bez długotrwałej ekspozycji na ostre słońce. Levi’s w przypadku denimu zaleca, gdy to możliwe, pominięcie suszarki i suszenie na powietrzu; dodatkowo sugeruje zacienione miejsce, aby ograniczyć blaknięcie.
| Błąd | Co dzieje się z ubraniem | Lepsze rozwiązanie |
| pranie zbyt gorącą wodą | większe ryzyko utraty barwnika | niższa temperatura zgodna z metką |
| częste programy intensywne | więcej tarcia powierzchni | program normalny lub delikatny |
| nadmiar detergentu | możliwy osad na włóknach | dawka według instrukcji |
| pranie czerni z jasnymi ręcznikami | kłaczki pogarszają wygląd powierzchni | osobny wsad ciemnych rzeczy |
| suszenie w pełnym słońcu | ryzyko płowienia | cień i dobra wentylacja |
| częste pranie bez potrzeby | więcej cykli zużycia | pranie według faktycznego zabrudzenia |
Najczęstsze pytania
W ilu stopniach prać kolorowe ubrania?
Dla wielu codziennych tkanin odpowiednie jest 30°C, jeśli metka dopuszcza tę temperaturę. Symbol na metce wskazuje temperaturę maksymalną, dlatego w wielu przypadkach można zastosować program chłodniejszy.
Czy pranie na lewej stronie naprawdę chroni kolor?
Tak, ponieważ zewnętrzna powierzchnia ubrania jest mniej narażona na mechaniczne tarcie. Taką praktykę w swoich instrukcjach pielęgnacji zalecają między innymi Levi’s i Patagonia.
Czy płyn do czarnych ubrań jest konieczny?
Nie jest obowiązkowy, ale łagodny środek przeznaczony do ciemnych kolorów może być lepszym wyborem niż uniwersalny detergent zawierający składniki nastawione na rozjaśnianie.
Czy nowe kolorowe ubrania trzeba prać osobno?
Mocno barwione rzeczy dobrze jest podczas pierwszych cykli oddzielić od jasnych tkanin. Nowy ciemny denim może uwalniać nadmiar barwnika i zabarwić inne elementy wsadu.
Czy suszarka bębnowa powoduje blaknięcie?
Wysoka temperatura i dodatkowe tarcie mogą przyspieszać zmianę wyglądu części materiałów. Jeżeli producent dopuszcza suszenie naturalne, jest ono łagodniejszym rozwiązaniem dla wielu ciemnych i intensywnie barwionych tkanin.
Co najbardziej pomaga zachować kolor ubrań?
Największy efekt daje połączenie kilku działań: chłodniejszej wody, prawidłowego detergentu, prania na lewej stronie, segregacji kolorów, łagodniejszego programu i ograniczenia intensywnego suszenia. Jak zachować kolor ubrań przez dłuższy czas zależy przede wszystkim od konsekwentnej pielęgnacji zgodnej z metką, a nie od pojedynczego dodatku do prania.
Więcej przydatnych informacji znajdą Państwo na naszej stronie. Polecamy także przeczytać: Jak odświeżyć ubrania bez prania — domowe sposoby na zapach i zagniecenia między praniami
