Dobrze wykonane buty mogą zachować formę i funkcjonalność przez wiele sezonów, ale samo wykonanie nie wystarczy. Wilgoć, sól drogowa, błoto, kurz, pot i niewłaściwe suszenie stopniowo osłabiają skórę, tkaniny, klejenia oraz wykończenie cholewki, informuje texasclub.pl.
Najważniejsza zasada jest prosta: jak dbać o buty zależy przede wszystkim od materiału, z którego je wykonano. Innego traktowania wymaga skóra licowa, innego zamsz, a jeszcze innego obuwie tekstylne z membraną.
Regularna pielęgnacja działa najlepiej wtedy, gdy zaczyna się przed pojawieniem się trwałych plam i przesuszeń.
Impregnacja butów zaczyna się od czystej powierzchni
Preparat ochronny powinien trafiać na buty czyste i całkowicie suche. Warstwa błota lub kurzu utrudnia równomierne pokrycie materiału, a nanoszenie środka na wilgotną cholewkę może dać nierówny efekt.
Timberland w swojej instrukcji impregnacji obuwia zaleca najpierw dokładne wyczyszczenie butów i pozostawienie ich do naturalnego wyschnięcia, a dopiero potem zastosowanie wosku albo odpowiedniego sprayu.
“Thoroughly clean the shoes and allow them to dry naturally.”
Ta kolejność ma praktyczne znaczenie. Impregnacja butów nie służy do przykrywania zabrudzeń, lecz do ograniczenia przenikania wilgoci i brudu w strukturę materiału.
Przed użyciem nowego preparatu dobrze wykonać próbę na mało widocznym fragmencie cholewki. Niektóre impregnaty mogą przyciemnić zamsz, nubuk albo skóry o delikatnym wykończeniu.
Kiedy ponownie impregnować obuwie
Nie ma jednej częstotliwości odpowiedniej dla każdej pary. Intensywnie używane buty jesienne lub trekkingowe będą potrzebowały odnowienia ochrony wcześniej niż skórzane półbuty noszone głównie w pomieszczeniach.

Sygnałem do ponownego zabezpieczenia może być szybsze nasiąkanie zewnętrznej powierzchni albo zakończenie gruntownego czyszczenia. W obuwiu z membraną GORE-TEX producent zaleca ponowne naniesienie powłoki DWR wtedy, gdy jest to potrzebne.
Impregnat zwiększa odporność powierzchni na wodę, ale nie zamienia konstrukcyjnie przewiewnego buta w model w pełni wodoodporny.
Czyszczenie butów bez niszczenia materiału
Najbezpieczniej usuwać zabrudzenia etapami. Intensywne szorowanie, zalewanie całej cholewki wodą lub stosowanie przypadkowego detergentu często powoduje więcej szkód niż sam brud.
Podstawowe czyszczenie butów można przeprowadzić w następującej kolejności:
- Wyjąć sznurówki i, jeżeli konstrukcja pozwala, wkładki.
- Usunąć suchy piasek, błoto oraz kurz miękką szczotką.
- Dobrać środek czyszczący do rodzaju materiału.
- Czyścić niewielkimi partiami bez mocnego przemoczenia cholewki.
- Zebrać pozostałości preparatu wilgotną ściereczką.
- Pozostawić obuwie do naturalnego wyschnięcia.
- Dopiero po wysuszeniu zastosować krem, odżywkę lub impregnat.
ECCO opiera swój oficjalny system pielęgnacji na trzech etapach: czyszczeniu, pielęgnacji i ochronie. W poradniku pielęgnacji ECCO producent przedstawia je jako osobne czynności wykonywane w określonej kolejności.
“Clean. Care. Protect.”
Skóra, zamsz i tekstylia wymagają innych metod
Najczęstszy błąd polega na używaniu jednego preparatu do wszystkich par. Krem przeznaczony do gładkiej skóry nie jest odpowiednim środkiem do zamszu, a agresywny detergent do tkanin może uszkodzić wykończenie skóry.
| Materiał | Jak czyścić | Jak zabezpieczać | Czego unikać |
|---|---|---|---|
| Skóra licowa | miękka szczotka, wilgotna ściereczka, preparat do skóry | krem lub odżywka oraz odpowiedni impregnat | mocnego moczenia i suszenia przy grzejniku |
| Zamsz i nubuk | szczotka przeznaczona do zamszu, czyszczenie delikatne | spray dobrany do zamszu lub nubuku | tłustych kremów do skóry licowej |
| Tkanina i mesh | miękka szczotka, letnia woda, łagodny środek | impregnat zgodny z oznaczeniem producenta | wybielaczy i agresywnego szorowania |
| Obuwie z membraną | zgodnie z instrukcją producenta membrany i buta | odnowienie DWR, gdy powierzchnia zaczyna nasiąkać | przypadkowych środków zmiękczających |
Pielęgnacja skóry licowej
W przypadku skóry gładkiej samo usunięcie brudu nie wystarcza. Po wyschnięciu materiał może wymagać kremu pielęgnacyjnego, który ogranicza przesuszanie powierzchni i pomaga utrzymać jej wygląd.
Oficjalny poradnik ECCO dotyczący skórzanych butów zaleca najpierw usunięcie zabrudzeń, następnie czyszczenie, pełne wysuszenie, użycie prawidła i dopiero później aplikację kremu do skóry.
Dobra pielęgnacja obuwia skórzanego nie oznacza nakładania dużej ilości kosmetyku. Cienka, równomierna warstwa jest praktyczniejsza niż gruba powłoka pozostająca na powierzchni.
Zamsz i nubuk
Czyszczenie zamszu najlepiej zaczynać po wyschnięciu zabrudzenia, jeśli jest to zwykłe błoto. Suche cząstki można wtedy usunąć szczotką bez wcierania ich głębiej we włókna.
Plam nie należy intensywnie rozcierać mokrą szmatką. Może to miejscowo zmienić fakturę i kolor materiału. Po czyszczeniu włos zamszu można delikatnie podnieść odpowiednią szczotką, a następnie zastosować preparat ochronny przeznaczony właśnie do tego rodzaju skóry.
Dobór preparatu do materiału jest ważniejszy niż liczba produktów stojących na półce.
Mokrych butów nie należy suszyć przy grzejniku
Szybkie suszenie wysoką temperaturą jest szczególnie niekorzystne dla skóry i elementów klejonych. Bezpieczniejszą metodą jest naturalne schnięcie w przewiewnym miejscu, w umiarkowanej temperaturze.
GORE-TEX w instrukcji pielęgnacji obuwia zaleca ręczne czyszczenie, naturalne suszenie oraz unikanie bezpośredniego źródła ciepła. Producent odradza również pranie obuwia z membraną w pralce i stosowanie wybielaczy.
“Dry naturally at moderate temperatures. Avoid direct heat.”
Po silnym przemoczeniu można wyjąć wkładki i rozluźnić sznurowanie, aby zwiększyć przepływ powietrza wewnątrz. Wypychanie butów chłonnym papierem pomaga zebrać część wilgoci, ale papier należy wymieniać, kiedy mocno nasiąknie.
Jak przechowywać buty poza sezonem
Schowanie zabrudzonej lub wilgotnej pary na kilka miesięcy sprzyja powstawaniu nieprzyjemnego zapachu, deformacji oraz trudnych do usunięcia przebarwień. Przygotowanie obuwia do przechowywania powinno więc przypominać pełny zabieg pielęgnacyjny, a nie szybkie odstawienie butów do pudełka.

Przed końcem sezonu należy:
- dokładnie usunąć błoto, kurz i pozostałości soli;
- wysuszyć cholewkę oraz wnętrze;
- wyjąć i wysuszyć wkładki, jeśli są wyjmowane;
- zabezpieczyć skórę odpowiednim środkiem;
- zastosować prawidła lub lekkie wypełnienie utrzymujące kształt;
- przechowywać buty w suchym miejscu z dostępem powietrza.
Właściwa odpowiedź na pytanie jak przechowywać buty nie sprowadza się więc do wyboru pudełka. Istotne jest, w jakim stanie obuwie trafia na kilka miesięcy do szafy.
Szczelne worki foliowe nie są najlepszym rozwiązaniem dla par, w których pozostała choćby niewielka ilość wilgoci. Lepsze warunki zapewnia suche, czyste miejsce bez bezpośredniego nasłonecznienia i bez stałego oddziaływania wysokiej temperatury.
Prawidłowo przygotowane obuwie powinno trafić do szafy czyste, suche i zabezpieczone, a nie dopiero czekać na czyszczenie przed kolejnym sezonem.
Najczęstsze pytania
Czy nowe buty trzeba impregnować przed pierwszym użyciem?
Zależy to od materiału i fabrycznego wykończenia. Jeżeli producent dopuszcza dodatkową impregnację, zabezpieczenie czystej pary przed pierwszym intensywnym kontaktem z deszczem, śniegiem lub błotem może ograniczyć nasiąkanie cholewki.
Czy buty można suszyć suszarką do włosów?
Bezpośrednie gorące powietrze nie jest dobrym rozwiązaniem, szczególnie dla skóry, membran i konstrukcji klejonych. Bezpieczniejsze jest suszenie naturalne w umiarkowanej temperaturze.
Czy skórzane buty można myć wodą?
Do pielęgnacji można używać wilgotnej ściereczki lub środków wymagających niewielkiej ilości wody, jeżeli producent na to pozwala. Mocne namaczanie całych butów zwiększa ryzyko deformacji i pogorszenia wyglądu skóry.
Czy zamsz można smarować kremem do skóry?
Typowy krem do skóry licowej nie jest przeznaczony do zamszu. Może skleić charakterystyczny włos i trwale zmienić wygląd powierzchni, dlatego potrzebne są preparaty oznaczone jako odpowiednie do zamszu lub nubuku.
Jak często impregnować buty?
Nie należy kierować się wyłącznie kalendarzem. Ochronę odnawia się zależnie od intensywności użytkowania, warunków pogodowych, zaleceń producenta oraz zachowania powierzchni podczas kontaktu z wodą.
Czy buty można przechowywać w oryginalnym pudełku?
Tak, jeśli są wcześniej dokładnie wyczyszczone i wysuszone. Dobrze zachować ich kształt prawidłami lub lekkim wypełnieniem i nie stawiać pudełka w wilgotnym albo mocno nagrzewającym się miejscu.
Więcej przydatnych informacji znajdą Państwo na naszej stronie. Polecamy także przeczytać: Jak rozciągnąć skurczony sweter i uratować dzianinę po nieudanym praniu