Źle dopasowane buty potrafią powodować ucisk palców, otarcia pięty, pęcherze i ból przodostopia nawet wtedy, gdy nominalny rozmiar wydaje się prawidłowy. Problem często nie leży w samej długości, lecz w niedopasowaniu szerokości, kształtu noska, objętości cholewki albo sposobu trzymania pięty.
Prawidłowe jak dobrać buty oznacza więc coś więcej niż sprawdzenie numeru na pudełku. American Academy of Orthopaedic Surgeons wskazuje, że rozmiary różnią się między markami i modelami, a przy wyborze trzeba uwzględnić także kształt stopy oraz rodzaj aktywności, informuje texasclub.pl.
Dobre buty powinny pasować podczas przymiarki, a nie dopiero po kilku tygodniach „rozchodzenia”.
Rozmiar buta to punkt wyjścia, a nie ostateczna odpowiedź
Ten sam rozmiar 42 może leżeć zupełnie inaczej w sneakersach, półbutach i obuwiu trekkingowym. Różnią się nie tylko długością wkładki, ale również kopytem, wysokością podbicia, szerokością przodostopia oraz konstrukcją zapiętka.
“Do not buy a shoe based only on the size.” — American Academy of Orthopaedic Surgeons
Dlatego rozmiar buta należy traktować jako filtr podczas poszukiwań, a nie gwarancję dopasowania. AAOS zaleca około 1/2 cala, czyli około 1,27 cm miejsca pomiędzy najdłuższym palcem a końcem buta. Jednocześnie zbyt długa konstrukcja również jest problemem, ponieważ stopa może przesuwać się do przodu, zwiększając ryzyko tarcia i bólu palców.
Najdłuższym palcem nie zawsze jest paluch. U części osób dalej wysuwa się drugi palec, dlatego to od niego trzeba oceniać wolną przestrzeń.
| Co sprawdzić | Dobre dopasowanie | Sygnał problemu |
|---|---|---|
| Długość | zapas przed najdłuższym palcem | palce dotykają noska lub stopa przesuwa się |
| Szerokość | przodostopie leży płasko | boki stopy są ściskane |
| Nosek | palce mogą się poruszać | palce nachodzą na siebie |
| Pięta | pozostaje stabilna podczas kroku | wyraźnie wysuwa się z buta |
| Podbicie | cholewka przylega bez ucisku | drętwienie albo mocny nacisk |
| Zapięcie | stabilizuje stopę | trzeba mocno zaciskać sznurowadła |
Jak zmierzyć stopę przed zakupem
Pomiar najlepiej wykonywać na stojąco. Pod obciążeniem stopa zachowuje się inaczej niż podczas siedzenia, dlatego mierzenie samej starej wkładki może prowadzić do błędnego wyniku. Bradford District Care NHS Foundation Trust zaleca również wykonywanie pomiaru po południu lub wieczorem, kiedy stopa może mieć większe wymiary.
Jak zmierzyć stopę w domu krok po kroku:
- Połóż kartkę na twardej, równej podłodze.
- Stań na niej całym ciężarem ciała w skarpetach, które będą noszone z danym obuwiem.
- Obrysuj obie stopy, trzymając ołówek możliwie pionowo.
- Zmierz odległość od końca pięty do najdłuższego palca.
- Zmierz szerokość w najszerszym miejscu przodostopia.
- Porównaj obie stopy i dobieraj obuwie do większej.
NHS podkreśla, że jedna stopa często jest nieco większa od drugiej, dlatego podczas zakupu należy przymierzać oba buty.
“A correctly fitting shoe will feel comfortable from the start.” — Bradford District Care NHS Foundation Trust
Jeżeli but uciska już podczas kilkuminutowej przymiarki, liczenie wyłącznie na rozciągnięcie materiału jest ryzykowną strategią.
Szerokość buta często odpowiada za ból palców
Kupowanie większego numeru nie jest uniwersalnym sposobem na zbyt ciasne obuwie. Jeżeli długość jest prawidłowa, ale przodostopie jest ściskane, potrzebna może być większa szerokość buta, a nie dodatkowy centymetr przed palcami.
AAOS zwraca uwagę, że powiększenie rozmiaru w celu uzyskania większej szerokości może stworzyć za dużo przestrzeni w nosku. Wówczas stopa zaczyna przesuwać się wewnątrz buta. Lepszym rozwiązaniem może być ten sam rozmiar w szerszej wersji albo model z innym kopytem.
Szczególnie dokładnie trzeba ocenić trzy miejsca:
- okolice głów kości śródstopia, czyli najszerszą część stopy;
- boczne powierzchnie małego palca i palucha;
- przestrzeń nad palcami oraz podbiciem.
Przód buta nie powinien wymuszać zwężenia naturalnego obrysu palców. NHS rekomenduje modele z zaokrąglonym lub bardziej kwadratowym noskiem oraz odpowiednią głębokością, pozwalającą palcom swobodnie się poruszać.
Test wyjmowanej wkładki
Jeżeli konstrukcja pozwala wyjąć wkładkę, można stanąć na niej i sprawdzić obrys stopy. Palce ani boczne części przodostopia nie powinny wyraźnie wychodzić poza jej krawędzie.
Test nie zastępuje chodzenia w kompletnym bucie. Pozwala jednak szybko wychwycić sytuację, w której podeszwa lub kopyto są po prostu za wąskie.
Pięta powinna być stabilna, ale nie ściśnięta
Prawidłowe dopasowanie pięty oznacza ograniczenie jej przesuwania podczas chodzenia bez silnego ucisku na ścięgno Achillesa i tylną część stopy. AAOS opisuje zapiętek jako element odpowiadający za utrzymanie pięty oraz jej stabilizację.
“The size may vary from brand to brand and from style to style.” — American Academy of Orthopaedic Surgeons
Niewielki ruch nie zawsze oznacza zły rozmiar, szczególnie w określonych konstrukcjach obuwia. Problem zaczyna się wtedy, gdy pięta podczas każdego kroku wyraźnie unosi się, ociera o zapiętek albo stopa musi napinać palce, aby utrzymać but.
Przy przymiarce warto sprawdzić:
- czy pięta pozostaje na miejscu podczas szybszego marszu;
- czy zapiętek nie wciska się boleśnie w skórę;
- czy sznurowadła lub paski stabilizują śródstopie bez nadmiernego zaciskania;
- czy stopa nie przesuwa się do przodu podczas schodzenia po pochyłej powierzchni.
But powinien trzymać stopę konstrukcją i zapięciem, a nie wymagać ciągłego zaciskania palców podczas chodzenia.
Przymiarka, która naprawdę pokazuje dopasowanie
Kilka sekund przed lustrem nie wystarcza. Bradford NHS zaleca przymierzanie butów po południu lub wczesnym wieczorem, w skarpetach lub rajstopach, które będą później z nimi używane.
Podczas przymiarki należy pochodzić przynajmniej kilka minut i zwrócić uwagę na odczucia podczas pełnego kroku. Dobrze dopasowany model nie powinien powodować punktowego ucisku ani wymagać nienaturalnego sposobu stawiania stopy.
Najczęstsze sygnały, że para nie pasuje, to:
- palce uderzające w przód buta;
- ucisk po bokach przodostopia;
- drętwienie palców;
- pieczenie pod śródstopiem;
- przesuwanie stopy do przodu;
- regularne wysuwanie się pięty;
- wyraźne punkty tarcia już podczas przymiarki.
W przypadku butów na bolące stopy nie należy automatycznie wybierać najbardziej miękkiego modelu. NHS wskazuje, że bardzo miękkie, mocno elastyczne obuwie może oferować niewielkie podparcie, natomiast cienka i twarda podeszwa słabo amortyzuje obciążenia.
Najczęstsze pytania
Ile miejsca powinno być przed palcami?
AAOS podaje około 1/2 cala, czyli około 1,27 cm, mierzone od najdłuższego palca. Nie należy jednak oceniać długości w oderwaniu od stabilizacji pięty i szerokości buta.
Czy można kupić większy rozmiar, gdy but jest za wąski?
Nie zawsze. Większy numer może zwiększyć szerokość, ale jednocześnie pozostawić za dużo miejsca na długość. Lepszym rozwiązaniem bywa szerszy wariant tego samego rozmiaru lub inne kopyto.
Czy nowe buty powinny być początkowo ciasne?
Nie. NHS wskazuje, że prawidłowo dopasowane obuwie powinno być wygodne od początku i zasadniczo nie powinno wymagać rozchodzenia.
Czy pięta może lekko poruszać się w bucie?
Minimalny ruch zależy od konstrukcji, ale pięta nie powinna regularnie wysuwać się, powodować tarcia ani zmuszać palców do chwytania podeszwy. Zapięcie powinno utrzymywać stopę stabilnie podczas kroku.
Kiedy mierzyć stopy?
Najpraktyczniej po południu lub wieczorem i zawsze na stojąco. Trzeba zmierzyć obie stopy, a obuwie dobierać do większej.
Co zrobić, jeśli właściwie dopasowane buty nadal powodują ból?
Powtarzający się ból mimo zmiany obuwia może mieć przyczynę niezależną od samego rozmiaru. Szczególnie przy utrzymującym się bólu, drętwieniu, obrzęku, deformacji palców lub zmianach skórnych potrzebna jest ocena problemu przez odpowiedniego specjalistę.
Więcej przydatnych informacji znajdą Państwo na naszej stronie. Polecamy także przeczytać: Ruch w ciągu dnia dla osób siedzących — jak dodać aktywność bez chodzenia na siłownię
